Zanieczyszczenie środowiska to skutek wprowadzenia do powietrza, wody, gruntu (lub nagromadzenia na jego powierzchni) szkodliwych substancji stałych, ciekłych i gazowych w takich ilościach, że wywołuje to negatywny wpływ na zdrowie człowieka, przyrodę, klimat, glebę i wodę.

Na degradację środowiska wpływają nie tylko systematyczna emisja zanieczyszczeń. To również ciągłe dążenie człowieka do maksymalnej technizacji życia. Tylko człowiek bowiem potrafi przekształcić surowce w ten sposób, aby stały się użytecznymi produktami. Ubocznym skutkiem procesów technologicznych produkcji są odpady różnego rodzaju. Zużywana jest też energia, której wytworzenie bardzo poważnie obciąża środowisko.

Źródła zanieczyszczeń można podzielić na:

  1. pierwotne – występują w takiej postaci, w jakiej zostały wprowadzone do środowiska;
  2. wtórne – powstają w wyniku przemian substancji zachodzących w środowisku, które w swej pierwotnej formie nie są toksyczne.

Dlatego tak ważna jest dbałość o bezpieczeństwo chemiczne materiałów i wyrobów oraz przestrzeganie norm i dyrektyw europejskich, ograniczających lub eliminujących stosowanie substancji chemicznych, w tym tych szczególnie niebezpiecznych dla człowieka i środowiska naturalnego.

Unijne regulacje w obszarze bezpieczeństwa chemicznego materiałów i wyrobów

Wspomniane regulacje UE to dyrektywy i rozporządzenia:

  • rozporządzenie REACH, które reguluje produkcję i dystrybucję mieszanin i substancji chemicznych (np. farb, lakierów, chemii domowej, chemii przemysłowej);
  • rozporządzenie RoHs wyznaczające ramy bezpieczeństwa dla materiałów i wyrobów zawierających niebezpieczne substancje (metale ciężkie i ftalany).

W zasadzie nie ma produktu nieżywnościowego, wyprodukowanego przez człowieka, którego nie dotyczyłyby wymagania bezpieczeństwa chemicznego. Te wytwory, gdy końca dobiegnie czas ich użytkowania, stają się odpadami i często w różnej formie (przetworzonej i nieprzetworzonej) trafiają do środowiska naturalnego.

Ochrona środowiska a metale ciężkie

W ich skład wchodzą m.in. pierwiastki należące do grupy metali ciężkich (ołów, miedź, cynk, glin, chrom). Są one szczególnie niebezpieczne ze względu na zdolność do kumulowania się w glebie. Zanieczyszczenia te, zdeponowane w gruncie, przez cały czas mogą oddziaływać na rośliny. Mogą też być z niej wypłukiwane do wód gruntowych i dalej do otwartych cieków wodnych lub przenikać dalej w głąb ziemi. Wypite lub spożyte mogą trafić do ludzkiego organizmu i negatywnie wpływać na jego funkcjonowanie, powodując rozmaite schorzenia.

Metale ciężkie trudno z gleby usunąć – mogą w niej pozostawać przez setki lat i przez cały ten czas stwarzać zagrożenie dla wszelkich żywych organizmów.

Poprzez brak troski o środowisko naturalne człowiek wypowiada wojnę naszej planecie. Jest to wojna najgroźniejsza z możliwych, bo nie będzie w niej wygranych, a wyłącznie przegrani. Przyparta do muru Matka Natura kontratakuje bowiem z dużo większą siłą, a jej oręż to huragany, powodzie, susze, epidemie i globalne ocieplenie. To już się dzieje! Dlatego każdy z nas musi mieć swój wpływ na uratowanie planety, póki nie jest za późno!

 

Autor: Dipl.-Ing. Mirosław Hańć, Product Certification and Testing Manager, DEKRA